1. Một lời mời, một sự ghi nhận
Ngày 25/6/2026, tại Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, diễn ra Hội thảo khoa học cấp quốc gia về phát triển kinh tế tập thể gắn với xây dựng nông thôn mới — tổ chức theo tinh thần Nghị quyết số 20‑NQ/TW ngày 16/6/2022 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII và Nghị quyết số 134/NQ‑CP ngày 25/9/2020 của Chính phủ.
Hội thảo do những người đặt nền cho chính sách nông nghiệp – nông thôn chủ trì: đồng chí Lê Minh Hoan (nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), PGS.TS Nguyễn Mạnh Hùng (Phó Giám đốc Học viện, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương), Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng, Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn Lê Đức Thịnh.
Trong danh sách khách mời có Giám đốc Hợp tác xã Dược liệu Mộc Quy Hương. Với một hợp tác xã dược liệu khởi nguồn từ nghề thuốc gia truyền ở Phù Ninh, Phú Thọ, việc được một thiết chế lý luận hàng đầu của đất nước mời tham dự không phải chuyện ngẫu nhiên — nó phản ánh một thực tế: Mộc Quy Hương đang đi đúng con đường mà chính sách lớn của Nhà nước đang khuyến khích.
2. Đường lớn của Nhà nước: kinh tế tập thể là thành phần kinh tế quan trọng
Nghị quyết 20‑NQ/TW xác lập một định hướng nền tảng: kinh tế tập thể, mà nòng cốt là hợp tác xã, là thành phần kinh tế quan trọng, phải được phát triển cả về số lượng và chất lượng, gắn với chuỗi giá trị, ứng dụng khoa học – công nghệ, chuyển đổi số, và gắn chặt với chương trình xây dựng nông thôn mới. Bốn trụ ý nghĩa của định hướng này:
- Hợp tác xã là chủ thể tổ chức lại sản xuất cho nông dân nhỏ lẻ, đưa họ vào chuỗi giá trị.
- Khoa học – công nghệ và chuyển đổi số là động lực nâng chất hợp tác xã, không để dừng ở mô hình cũ.
- Liên kết "bốn nhà" — Nhà nước, Nhà khoa học, Hợp tác xã/nông dân, Doanh nghiệp — để sản xuất gắn với chế biến và tiêu thụ.
- Mục tiêu cuối cùng là người dân: sinh kế bền vững ở nông thôn, nông thôn mới thực chất.
Đây chính là khung tham chiếu để soi vào Mộc Quy Hương.
3. Cấu trúc kép: vừa là hợp tác xã, vừa là doanh nghiệp khoa học – công nghệ
Hệ sinh thái Mộc Quy Hương không phải một doanh nghiệp đơn lẻ, mà là một cấu trúc kép hiếm thấy, trùng khớp với mô hình mà Nghị quyết 20 hướng tới:
- Hợp tác xã Dược liệu Mộc Quy Hương — pháp nhân kinh tế tập thể, tổ chức vùng trồng và sơ chế dược liệu, gắn với nông dân địa phương. Đây là phần "kinh tế tập thể" đúng nghĩa.
- Công ty Cổ phần Phát triển Y học cổ truyền Hương Hong Kong — được công nhận là Doanh nghiệp Khoa học và Công nghệ, sở hữu đề tài khoa học cấp tỉnh về nhân giống và sản xuất dược liệu (kim ngân, sả chanh, húng quế) theo chuẩn GACP‑WHO, cùng chứng nhận hành nghề y học cổ truyền và bài thuốc gia truyền dòng họ Phan hơn 70 năm.
Nói cách khác, trong một hệ sinh thái, Mộc Quy Hương đã hội đủ ba trong "bốn nhà": Nhà khoa học (đề tài, lương y, doanh nghiệp KH&CN), Hợp tác xã/nông dân (vùng trồng), và Doanh nghiệp (sản xuất – thương mại). "Nhà nước" là bên ban hành định hướng và công nhận — và chính lời mời của Học viện là một điểm chạm của mối liên kết ấy.
4. Mộc Quy Hương khớp với từng trục thảo luận của Hội thảo
Hội thảo bàn tròn xoay quanh sáu chủ đề tọa đàm và mười lăm định hướng chuyên đề. Dưới đây là sự đối chiếu trực tiếp.
4.1. Kinh tế tập thể gắn với xây dựng nông thôn mới
Hội thảo đặt vấn đề phát triển kinh tế tập thể trong bối cảnh chính quyền địa phương hai cấp và yêu cầu tăng trưởng cao. Mộc Quy Hương là một minh chứng sống ở quy mô cơ sở: hợp tác xã đứng ra tổ chức vùng trồng dược liệu, biến cây thuốc bản địa thành sinh kế cho nông dân Phù Ninh – Phú Thọ, thay vì để bà con trồng manh mún, bán thô, bấp bênh.
4.2. Phát triển nguồn nhân lực thực thi chính sách
Một điểm nghẽn của hợp tác xã Việt Nam là thiếu nhân lực biết làm bài bản. Mộc Quy Hương đang tự giải bài toán này bằng hệ thống đào tạo nội bộ và đội ngũ cộng tác viên: huấn luyện kiến thức sản phẩm, kỹ năng tư vấn, và đặc biệt là ranh giới pháp lý trong quảng cáo — đào tạo con người làm kinh tế tập thể một cách tuân thủ.
4.3. Liên kết Nhà nước – Nhà khoa học – Hợp tác xã – Doanh nghiệp
Đây là chuyên đề mà Mộc Quy Hương khớp gần như tuyệt đối. Trong một chuỗi khép kín: nhà khoa học chuẩn hóa giống và quy trình GACP‑WHO → hợp tác xã và nông dân trồng và sơ chế → doanh nghiệp chế biến sâu, đóng gói, thương mại hóa → đưa ra thị trường và hướng tới xuất khẩu.
4.4. Chuyển đổi số và ứng dụng khoa học – công nghệ
Mộc Quy Hương không chỉ ứng dụng khoa học ở khâu trồng trọt (GACP‑WHO, đề tài KH&CN), mà còn số hóa quản trị: hệ thống theo dõi chỉ tiêu (KPI) theo ngày, quản lý mạng lưới phân phối, chuẩn hóa quy trình vận hành — đúng tinh thần "hợp tác xã kiểu mới".
4.5. Vai trò hợp tác xã trong liên kết sản xuất và tiêu thụ
Mộc Quy Hương có câu chuyện thực để kể: bao tiêu dược liệu cho nông dân, gắn đầu ra với chế biến của doanh nghiệp, để người trồng không còn lo "được mùa mất giá".
4.6. Tích hợp vào đào tạo lý luận chính trị
Những mô hình thực tiễn như Mộc Quy Hương chính là chất liệu sống cho các giáo trình: một ví dụ cụ thể về hợp tác xã dược liệu ứng dụng khoa học, liên kết bốn nhà, tạo sinh kế nông thôn — sinh động hơn nhiều so với lý thuyết suông.
5. Giá trị thực tiễn cao cho bà con: cái đích cuối cùng
Mọi đường lối, suy cho cùng, là để phục vụ người dân. Hệ sinh thái Mộc Quy Hương tạo ra giá trị thực ở ba lớp:
- Với nông dân vùng trồng: việc làm và đầu ra ổn định từ cây dược liệu bản địa, thay cho canh tác bấp bênh.
- Với người tiêu dùng: sản phẩm thảo dược an toàn, minh bạch, chuẩn hóa theo quy định Nhà nước — không thổi phồng công dụng, không "chữa bệnh", mà hỗ trợ chăm sóc sức khỏe đúng pháp luật.
- Với cộng đồng và địa phương: giữ và nâng tầm nghề thuốc gia truyền Việt bằng khoa học, góp một mô hình thực tiễn vào bức tranh nông thôn mới.
6. Hàm ý và cam kết
Việc Mộc Quy Hương xuất hiện trong không gian của một hội thảo cấp quốc gia về kinh tế tập thể nói lên một điều giản dị: làm ăn tử tế, bài bản, đi cùng đường lối của Nhà nước thì sẽ được ghi nhận. Mộc Quy Hương không tự nhận là điển hình hay được bảo trợ — đó là sự khiêm tốn cần có. Nhưng Mộc Quy Hương có quyền tự hào rằng hướng đi của mình trùng khít với những gì các nhà hoạch định chính sách đang bàn để đưa vào giáo trình quốc gia.
Hành trình phía trước sẽ tiếp tục bám ba trục mà Nghị quyết 20 và Hội thảo đã chỉ ra: củng cố hợp tác xã, ứng dụng khoa học – công nghệ và chuyển đổi số, và liên kết bốn nhà — để cây dược liệu Việt vừa nuôi sống người trồng, vừa chăm sóc sức khỏe người dùng, vừa góp phần vào một nông thôn mới thực chất.